Serivisi y’Indwara zitandura (NCDs)
Serivisi y’Indwara zitandura (NCDs) mu bitaro by’Akarere bya Kiziguro itanga serivisi zo gukumira, gusuzuma, gutahura, kuvura no gukurikirana abarwayi bafite indwara zidakira. Iyi serivisi itahura izi ndwara hakiri kare, gukumira ingaruka n’ibibazo zishobora guteza, gufasha ubuzima n'imibereho y'abarwayi no kubafasha gukomeza kwitabwaho mu gihe kirekire.
Serivisi zitangwa muri NCDs zikubiyemo:
1. Gusuzuma no gutahura indwara hakiri kare: Gusuzuma indwara zirimo umuvuduko ukabije w’amaraso, diyabete, indwara z’umutima n’imiyoboro y’amaraso, n’izindi ndwara zikunze kugaragara nk'indwara zidakira ariko zitandura.
2. Gusuzuma no kumenya indwara: Gusuzuma umurwayi, kumukorera ibizamini bya laboratwari n’ibindi bizamini bikenewe kugirango indwara imenyekane.
3. Kuvura no gucunga imikoreshereze y’imiti: Guha abarwayi imiti ikwiye no gukurikirana imikoreshereze yayo hakurikijwe amabwiriza agenga ubuvuzi.
4. Gukurikirana abarwayi buri gihe: Gukurikirana uko indwara igenda ihinduka, uko umurwayi afata imiti, umuvuduko w’amaraso, ingano y’isukari mu maraso n’ibindi bipimo bifitanye isano n’uburwayi bwe.
5. Kwigisha no kugira inama : Kwigisha abarwayi imirire iboneye, akamaro ko gukora imyitozo ngororamubiri, kwirinda kunywa itabi, inzoga mu buryo bwashyira ubuzima mu kaga no kugira imyitwarire irinda ubuzima.
6. Kuvura no gukurikirana diyabete n’umuvuduko ukabije w’amaraso: Guha abarwayi ubuvuzi buhoraho, gukurikirana uko ubuzima bwabo bwifashe, kubagira inama no kubafasha gukumira ingaruka ziterwa n’izi ndwara.
7. Gusuzuma no kohereza abarwayi ku zindi serivisi: kohereza abarwayi bakekwaho indwara zitandura cyangwa byemejwe n'izindi serivisi zihariye kugira ngo bahabwe ubuvuzi bukwiye.
8. Gukurikirana ingaruka z’indwara zidakira zitandura: Gutahura no kuvura ibibazo n’ingaruka ziterwa n’izi ndwara, no kohereza umurwayi mu zindi serivisi igihe hakenewe ubuvuzi bwihariye.
9. Ubuvuzi bw’indwara zo mu mutwe n’ubufasha mu mibereho n’imitekerereze: kumenya ibibazo bijyanye n’ubuzima bwo mu mutwe no gutanga inama cyangwa kohereza umurwayi mu zindi serivisi igihe bikenewe.
10. Kohereza abarwayi no kubahuza na serivisi zihariye: Kohereza abarwayi bakeneye gusuzumwa n’abaganga b’inzobere cyangwa guhabwa ubuvuzi bwisumbuyeho mu bigo cyangwa serivisi zabugenewe.